E-mail: از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد. . از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد.

تجدید چاپ کتاب «ایوان بونین و مشرق زمین» تألیف خانم دکتر مرضیه یحیی پور

 کتاب ایوان بونین و مشرق زمینکتاب ایوان بونین و مشرق زمین نخستین بار در سال 1386 توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسید و اولین کتابی بود که به شکل مستقل دربارۀ ایوان بونین شاعر و نویسندۀ معاصر روسی و آثارش در ایران منتشر شد. این اثر پس از انتشار به عنوان کتاب مرجع مورد بهره برداری پژوهشگران ایرانی و نیز خارجی آثار ایوان بونین قرار گرفته است و در حال حاضر از این کتاب به عنوان یکی از منابع اصلی دربارۀ آثار ایوان بونین در رساله های دکترا در کشورهای روسیه، تاجیکستان،... ارجاعات زیادی داده می شود.

مؤلف در چاپ دوم، مباحث جدیدی به کتاب اضافه کرد. پس از چاپ نخست، مقالاتی هم دربارۀ آثار نویسنده مرتبط با موضوع کتاب در نشریات داخلی و خارجی به چاپ رساند که از آن جمله می توان تحليل داستان «مرگ پيامبر» ايوان بونين در كلاس هاي درس دانشگاه تهران؛ بازتاب حکایات سعدی در داستان های «سایۀ هما» و «مرگ پیامبر» ایوان بونین نویسندۀ سدۀ بیستم روسیه؛ حکمت شیخ سعدی در گفتار نویسندگان روسی (براساس آثار بونین)؛ میراث شیخ سعدی در اندیشه های فلسفی و هنری متون روسی (بر اساس آثار ایوان بونین)؛ بازتاب طبیعت ایران در اشعار ایوان بونین؛ جلوه های کلام شیخ سعدی، رحمة الله علیه، در ادبیات روسی (بر اساس اشعار پوشکین و آثار ایوان بونین)... را نام برد. عناوین و مشخصات کلیۀ مقالات در منابع پایان کتاب آمده است.

با توجه به استقبال خوانندگان و پژوهشگران از آثار بونین، مؤلف بر آن شد تا بر اساس پژوهش‌های جدید مطالبی که بیشتر آن اشعاری با موتیوهای شرقی است به کتاب بیافزاید. در حال حاضر کتاب شامل 2 داستان و 49 شعر از بونین است که 18 شعر آن (اهورا مزدا؛ پرنده آشیانه دارد،...؛ پروردگارا، از تو...؛ حجرالاسود کعبه؛ حکم؛ در میان ستاره ها؛ روز حساب؛ زائر؛ زینب؛ ستاره‌ها می‌تابند بر فراز...؛ شتر فش فش می کند و برنمی خیزد؛ مزار شاعر؛ مقام؛ مقبرۀ راحیل؛ مقبرۀ صفیه؛ نشیب کوه ها؛ همه جا جنگل و جنگل؛ وطن...) جدید است. علاوه بر آن بخش هایی از داستان هایی مانند پرندگان آسمانی و مادر تعمیدی، که موضوع آن ها مرتبط با سعدی و مشرق زمین است با تحلیل در کتاب آورده شده است.

فهرست اشعار کتاب ایوان بونین و مشرق زمین در چاپ دوم‎ را میتوانید از طریق این لینک دانلود کنید:  لینک دانلود

شب شعر نیکالای گومیلیوف در پتربورگ

 «Николай Гумилёв: поэт, воин, путешественник»

كه جهان پرتويست از رخ دوست        جمله كاينات سايه اوست
                                                       (ناصر بخارایی)

شب شعر نیکالای گومیلیوف در پتربورگ

از سلسله شب های شعر «نیکالای گومیلیوف: شاعر، جنگجو، سیّاح» که در پتربورگ در سال 2014 برگزار شد، شبی هم به معرفی کتاب «نیکالای گومیلیوف و مشرق زمین» اختصاص یافت. بیست و هشتم ژوئن 2014 در موزه-آپارتمان لف گومیلیوف در پتربورگ با حضور جمعی از گومیلیوف شناس های معروف روسیه، یفیم رضوان، یوگئنی ستیپانِف، یوری زوبنین، آلکسی بونداروف، مارینا کوزیروا و ادیبانی چون گنادی مانچوک عضو آکادمی علوم روسیه شب شعری نیز با سخنرانی خانم دکتر مرضیه یحیی پور استاد دانشگاه تهران برگزار گردید.

متأسفانه در ایران با این شاعر معاصر روسیه خوانندگان ایرانی تقریباً بیگانه هستند. در سال 1391 کتابی با عنوان «نیکالای گومیلیوف و مشرق زمین» در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به چاپ رسید که فصل دوم آن اختصاص به شرق در آثار نیکالای گومیلیوف دارد. از ویژگی های بارز کتاب می توان به موضوع فرهنگ شرقی – ایرانی اشاره کرد که بخش اعظم فصل دوم به آن اختصاص یافته است.

لازم به ذکر است که مقاله ای با عنوان «هنر، فرهنگ و ادب شرقي در آثار نيكالاي گوميليوف» اردیبهشت 1391 به مجله «پژوهش های زبان و ادبیات تطبیقی» دانشگاه تربیت مدرس جهت چاپ ارائه گردید که در تاریخ 7 آبان 1391 (اکتبر 2012) پذیرش شد و از همان تاریخ در سایت مجله دانشگاه تربیت مدرس نمایه گردید. سپس در مجله «پژوهش های ادبیات تطبیقی» با اندکی تغییر در عنوان مقاله و با نام «نقش مایه های شرقی-ایرانی در آثار نیکالای گومیلیوف» در شماره بهار و تابستان 1393 به چاپ رسید. از نکاتی که در مقاله به آن پرداخته شد، می توان به ریشه یابی ترجیع بندی که گومیلیوف در شعر «درویش مست» خود به کار برده اشاره کرد و آن ترجمه ترجیع بندی از ناصر بخارایی است که تا به امروز پژوهشگران اشعار گومیلیوف بر این باورند که آن ترجمۀ ترجیع بندی از ناصر خسرو است:

«Мир лишь луч от лика Друга, всё иное – тень Его!»
كه جهان پرتويست از رخ دوست        جمله كاينات سايه اوست

در ادامه توجه شما را به گزارشی از این شب شعر جلب مینمائیم.
http://russian.irib.ir/analitika/reportazh/item/229616

انتشار کتاب آنّا اخماتوا و مشرق زمین

کتاب آنّا آخماتِوا و مشرق زمين به بازار آمدآنا آخماتوا و مشرق زمین
کتاب آنّا آخماتِوا و مشرق زمين از سری کتاب های شاعران و نویسندگان روس و مشرق زمین تألیف خانم دکتر مرضیه یحیی پور استاد دانشگاه تهران توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و با مشارکت انجمن ایرانی زبان و ادبیات روسی چاپ و به بازار آمد. این کتاب به مناسبت صدوبیست وپنجمین سال تولد شاعر معاصر روسیه چاپ شده است.
در ادامه علاقه مندان به ادبیات روسی را با پیشگفتار کتاب آشنا می کنیم.
«پژوهشگران و خوانندگان ادبیات روسیه در ایران، امروزه بیش از هر زمانی مشتاق آشنایی با آثار نویسندگان معاصر روسیه هستند. این کار کم و بیش به کمک ترجمه صورت گرفته و می گیرد، اما لازم است با توجه به کثرت فارغ التحصیلان رشته زبان و ادبیات روسی ترجمه آثار از روسی به فارسی با جدیت بیشتری دنبال شود. رسیدن به پایان این کار بزرگ، سال ها زمان می برد و شاید هم غیرممکن باشد، ولی با تلاش می توان این کاستی ها را به حداقل رساند. البته این مسأله را لازم است در نظر داشت که اکثر متخصصین و خوانندگان ایرانی ادبیات روسیه با آثار نویسندگان سدۀ نوزده چنان مأنوس شده اند که جدا کردن آن ها از ادبیات غنی «سدۀ طلایی» و پیوستن به سبک های جدید و نوین قدری مشکل به نظر می رسد. اما زمانی که برای نخستین بار در سال 1384 مقالاتی با رویکردی جدید دربارۀ آثار ایوان بونین برای نخستین بار در ایران با عنوان های «بررسی تأثیر مفاهیم قرآنی و شرقی بر اشعار ایوان بونین» در مجله مقالات و بررسی ها (دانشگاه تهران) و یا «زندگی و مرگ در داستان آقایی از سانفراسیسکو اثر ایوان بونین» در مجله پژوهش زبان های خارجی (دانشگاه تهران) چاپ شدند، با استقبال خوبی روبرو شدند. البته با ایوان بونین و آثارش از سال 1383 دانشجویان کارشناسی ارشد ادبیات روسی دانشگاه تهران در کلاس درس بنده هم آشنا می شوند. جا دارد در اینجا مراتب خرسندی خود را اعلام دارم که چاپ کتاب ایوان بونین و مشرق زمین و همین طور مقالات مربوط به آثار این نویسنده و شاعر معاصر روسی باعث شد تا امروزه شاهد روی آوری متخصصین رشتۀ زبان و ادبیات روسی به آثار این نویسنده بزرگ معاصر روسیه باشیم. همچنین استقبال خوب از کتاب «قرآن در اشعار الکساندر پوشکین» که در سال 1384 در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به چاپ رسید، باعث شد تا سلسله کتاب هاي ايوان بونين و مشرق زمين (1384)، الکساندر پوشکین و مشرق زمين (1390)، میخائیل لرمانتف و مشرق زمين (1390)، نیکالای گومیلیوف و مشرق زمين (1391) و کتاب حاضر، آنّا آخماتِوا و مشرق زمين نیز نگاشته شوند. مجموعه کتاب های دیگری از نویسندگان روس با همین عنوان به زودی به بازار خواهد آمد.  
کتابی که پیش رو دارید دربارۀ آنّا آخماتِوا یکی از دو شاعرۀ مشهور سدۀ بیستم روسیه است. آنّا آندره یونا گورنکا (آخماتِوا) شاعره سدۀ نقره ای ادبیات روسیه چه در زمان حیاتش و چه بعد از آن به‌عنوان محبوبترین شاعر معاصر زن روسیه شناخته شده است. آثارش علاوه بر برخوردار بودن از محبوبیت مردمی، مورد توجه شاعران، نویسندگان و منتقدانی مانند نیکالای گومیلیوف، آندره پلاتونف، اوسیپ ماندلشتام، باریس پاسترناک، آلکساندر بلوک، مارینا تسویتایووا، نیکالای نیدابراوُ، باریس ائیخنبائوم و دیگران بود. محبوبیت او سبب شد تا خیابانی را به نام وی در تسارکویه سیلو (روستای تزاری) در پتربورگ، کالینینگراد، اودسا، کی یِف، تاشکند و مسکو نامگذاری کنند.
آنّا آخماتِوا به همراه همسر اولش، نیکالای گومیلیوف، و چهار شاعر دیگر مکتب آکمه ایسم را در روسیه بنیان نهادند. بازتاب اين مكتب در اشعار او تأثير زيبا و ماندگاري به جاي گذاشته، به طوري كه شعر او را در ميان معاصرينش متمایز گردانيده است. در سال 1912 اولین مجموعۀ شعرش با نام «شامگاه» به چاپ رسید.
آنا آخماتوا و مشرق زمیناشعار آخماتِوا را می توان به دو دوره، پیش از سال 1914 و پس از آن تقسیم کرد. اشعار دورۀ اول شاعر در فرهنگ عامۀ روسی به اشعار زنانه معروف است. از سال 1914 موضوع وطن و جنگ مضمون کلی آثار او شد و سیمای روسیه به عنوان یکی از موضوع های اساسی و بنیادی آثار او قرار گرفت. ماندلشتام جوان در سال 1916 اظهار داشت: «در حال حاضر شعر او می رود که یکی از نمادهای روسیه کبیر شود.» آخماتِوا از همان ابتدا انقلاب اکتبر 1917 روسیه را نپذیرفت و همواره بر عقیدۀ خود پایدار بود، اما در زمان جنگ های میهنی کبیر، موضوع وطن، فرهنگ و تاریخ روسیه به شكل گسترده از موضوع های اساسی اشعار او شد و شاعر با اشعارش به دفاع از میهن در برابر دشمن متجاوز برخاست.
بدگمانی حکومت کمونیستی نسبت به او و خانواده اش مشکلات معیشتی و ادبی را نیز برای وی موجب شده بود. در سال 1946 به علت سرودن اشعار ميهني از شوراي نويسندگان شوروی اخراج ‌شد، سال ها انتشار و يا حتي خواندن اشعار او ممنوع بود.
اشعار آخماتِوا دربرگیرندۀ همۀ مسائل است. عشق به وطن در اشعار عاشقانه اش در اوج قرار دارد و در اشعارش دیدگاه های دینی - فلسفی شاعر دربارۀ زندگی و معنای آن بیان می شود. بی دلیل نبود که نیکالای گومیلیوف به او گفت: «تو عشق به پروردگار و روسیه را به من آموختی».
كتاب حاضر از چهار فصل تشكيل شده است. در فصل نخست به زندگی و آثار آنّا آخماتِوا پرداخته شده است. معروفترین مجموعه های اشعار آخماتِوا «شامگاه»، «تسبیح»، «فوج سپید»، «بارهنگ»، «آنو دومینی/پس از میلاد»، «نی»، «فرد» و «گذرِتندِ زمان» هستند که در این فصل ضمن معرفی اشعار هر کدام از این مجموعه ها برای نمونه اشعاری از آن مجموعه نیز آورده شده است.
در فصل دوم کتاب به نقش مایه های اصلی اشعار شاعر پرداخته شده است. او که بعد از انقلاب اکتبر 1917 جلای وطن نکرد و بعدها شاهد جنگ جهانی دوم بود، بخش عمده اشعارش را که مربوط به دورۀ پختگی است به وطن و جنگ اختصاص داده است. آخماتِوا علی رغم نامهربانی ها از سوی رژیم استالین در اشعارش مانند میهن پرست دوآتشه ظاهر شده است. «مجموعه لنینگراد» و «رکوییم» از آن جمله است.
فصل سوم به اشعار مرتبط با شرق آخماتِوا اختصاص دارد. شاعر حضور در شرق را دوبار تجربه کرد. علاوه بر آن آشنایی او با اشعار شاعران پیشکسوت مانند پوشکین و لرمانتف و معاشرتش با شاعران هم عصر که هر یک به دلایلی شیفتۀ شرق بودند شاعر را برآن داشت تا او نیز در مردمان شرقی معرفت و حکمت بیابد و طبیعتش را شگفت انگیز بپندارد. در اشعار شرقی آخماتِوا نیز طنین رود و چهچهۀ عندلیب شرقی گوش نواز و رایحۀ گل های سرخ و یاس ایرانی روح نواز است. اصل و نسب خانوادگی و علاقۀ او به شرق سبب شد تا او خود را «دختر شرقی» بنامد (و ناگهان به یاد می آورد، چگونه او سوگند یاد می کرد/ تا از دختر شرقی اش محافظت کند).
فصل چهارم به ترجمه اثر باریس میخائیلوویچ ائیخنبائوم با عنوان «آنّا آخماتِوا - تجربۀ تحلیل» اختصاص دارد...»

مصاحبه با دکتر یحیی پور، مولف کتاب آنّا آخماتِوا و مشرق زمين در کنفرانس "Анна Ахматова в пространстве мировой культуры"