E-mail: از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد. . از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد.

گزارش وبینار بین‌المللی زبان آسی

وبینار بین‌المللی زبان آسی با دبیری دکتر مهدی محمدبیگی با سخنرانی دکتر محمود جعفری دهقی رئیس انجمن ایران‌شناسی و سه تن از اساتید اوستیای شمالی مورخ  27 آذرماه برگزار شد.

موضوع پژوهش های ایرانشناسی شوروی سابق از تخصص های مبرم به حساب می آید. برگزاری سمینار پیشنهادی به مناسبت سالگرد تولد ایرانشناس بنام اوستیایی «آبایف» با همکاری سه پژوهشگر موسسه پژوهشی انستیتو اوستیای شمالی در پژوهش­های علوم انسانی و علوم اجتماعی بنام و. ای. آبایف، مرکز علمی ولادی­قفقاز وابسته به آکادمی علوم روسیه جزء ملزومات پژوه های ایرانشناسی در زمینه زبان، فرهنگ و تمدن مردم آسی است. در این سمینار سه سخنران خارجی و دکتر جعفری دهقی در موضوعات زبان آسی و ادبیات و فولکلور و اسطورۀ اوستیا سخنرانی کردند.

در ابتدا دکتر محمود جعفری دهقی عضو محترم هیات علمی دانشگاه تهران و رئیس انجمن ایران شناسی برای حضار در مورد زبان آسی مطالبی فرمودند که به اختصار در ادامه می‌آید. زبان آسی یکی از شاخه های زبان های ایرانی نو است که خود از شاخه سکایی زبان های ایرانی شمال شرقی است. این زبان با زبان های سغدی و یغنابی و نیز با زبان خوارزمی نزدیک است. همه این زبان ها از شاخه زبان های ایرانی میانه و ایرانی باستان اند. زبانهای ایرانی باستان نیز برگرفته از زبان های هند و ایرانی و آن نیز شاخه ای از زبان های هندو اروپایی به شمار می رود.

سرزمین آس ها در دوسوی سلسله جبال قفقاز قرار دارد. این ملت پیشتر آلان و در گذشته های دورتر سرمت نامیده می شدند. بیرونی در کتاب تحدید نهایات الاماکن از این قوم یاد می کند و زبان قوم آلان و آس را آمیخته ای از خوارزمی و بجناکی می داند. زبان آسی در حال حاضر در بخش های مرکزی قفقاز، یعنی در استیای شمالی در روسیه و در استیای جنوبی جمهوری گرجستان تکلم می شود. جمعیت آس ها بر اساس سرشماری سال 1979 در حدود 480 هزار نفرند.

اگر چه زبان آسی در شمار زبان های ایرانی است اما بواسطه دورافتادگی از ایران و همسایگی با زبان های غیر ایرانی از عناصر غیر ایرانی بویژه وامواژه های ترکی، روسی، و گرجی تاثیر گرفته است. با این حال ساختار این زبان همچنان ایرانی باقی مانده است. این زبان دارای دو گویش ایرونی در شرق و دیگوری در غرب است. گویش ایرونی مبنای زبان ادبی است و بیش از 75 در صد آس ها به آن گفتگو می کنند. هر یک از این دو گویش نیز دارای شاخه های متعددی از گویش های این زبان اند.

خط آسی از دیر باز تغییرات گوناگونی داشته. کهن ترین اثر مکتوب به زبان آسی سنگ قبری است که متعلق به 941 میلادی است و به یونانی نگاشته شده است. خط فارسی نیز چندی به کار می رفته. از سال1923 تا 1938 الفبایی براساس خط لاتینی به کار گرفته شد. اما امروزه این زبان به خطی که بر اساس الفبای روسی طراحی شده کتابت می شود. 

زبان آسی دارای 7 مصوت و 28 صامت است. اسم و صفت همچون زبان های ایرانی باستان در حالات گوناگون صرف می شوند و دارای جنس و شمار اند. در تحول واکه های ایرانی باستان به ایرانی نو، آسی بسیار محافظه کار بوده است. واکه های u, i, a در هجاهای پایانی از میان رفته اند. واکه ā- در موقعیت پایانی به -ә تقلیل یافته.

*mātā- > D. mad; I. madә مادر

سخنرانی ایشان با ترجمه همزمان به زبان روسی انجام پذیرفت.

سخنران بعد البروس ساتسایف، با موضوع خدمات آبایف در پژوهش زبان های ایرانی ایراد سخنرانی کردند.

 و سپس المیرا گوتیوا، در مورد میراث واژه­‌نامه نویسی آبایف برای حضار سخنرانی کردند.

و در آخر خانم دیانا سُکایوا، به مشکلات و دشواری‌های پژوهش در اسطورۀ اوستیا در آثار آبایف پرداختند.

صفحه اصلی اخبار سایت گزارش همایش ها گزارش وبینار بین‌المللی زبان آسی