E-mail: از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد. . از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد.

گزارش نشست چهارم انجمن: نقد و بررسی ویراست جدید فرهنگ «روسی به فارسی» گرانت واسکانیان به تصحیح دکتر محسن شجاعی

پس از تلاوت آیاتی از قرآن مجید و ترجمه ی آن به زبان روسی، دکتر محمدرضا محمدی معاون پژوهشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس ضمن خیر مقدم به حضار و میهمانان جلسه، به اهمیت فرهنگ نویسی در کشورهای مختلف اشاره نمودند. در ادامه پیام تصویری گرانت واسکانیان مؤلف فرهنگ روسی به فارسی خطاب به حضار این نشست پخش گردید. در این پیام، آقای واسکانیان ضمن بیان اینکه فرهنگ باید دراستفاده از کلمات درگفتار و نوشتار به عنوان یک کتاب آموزشی استفاده شود از مساعدت رایزنی فرهنگی ج.ا.ایران درمسکو، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، آقای دکترشجاعی ویراستار فرهنگ و همچنین تمامی دست اندرکاران قدردانی نمودند.
آقای دکتر ابوذر ابراهیمی ترکمان، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، ضمن اشاره به اینکه در مدتی که به عنوان رایزن فرهنگی در روسیه حضور داشتند در جریان ویراست جدید فرهنگ بودند، از رونمایی این کتاب ابراز خرسندی نمودند. ایشان اضافه کردند، این امر ارزشمند توسط دکتر واسکانیان و دکتر شجاعی و تلاشهای دکتر موسایی رئیس انتشارات فرهنگ معاصر به انجام رسید. ایشان با تأکید بر اینکه زبان مقولۀ جدی و عمیقی است، یکی از مهمترین راههای ورود به آن را فرهنگ لغت دانستند.
ایشان افزودند: در زمان حیات آقای روبینچیک طی چندین ملاقات حق فرهنگ فارسی به روسی را از ایشان برای کشورمان خریداری کردم و پس از مذاکراتی با آقای دکتر موسایی و دکتر شجاعی قرار بر این شد که ویراست جدید فرهنگ فارسی به روسی نیز در صورت امکان انجام پذیرد. ایشان اذعان داشتند به عنوان رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی متعهد می شوند که در راستای ایجاد راههای ارتباطات فرهنگی دو کشور ایران و روسیه اقدامات لازم را انجام دهند.
نشست نقد و بررسی ویراست جدید فرهنگ روسی به فارسی واسکانیان
دکتر شجاعی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد و ویراستار فرهنگ، درخصوص سابقۀ فرهنگ¬نویسی گفتند: سابقۀ فرهنگ نویسی در ایران به پیش از اسلام بازمیگردد. نگارش یکی از قدیمی ترین فرهنگ های روسی به فارسی درسال در 1888 در قازان روسیه بوده است. و سپس در سال 1986 فرهنگ 30000 واژۀ واسکانیان به دلیل حضور شوروی در افغانستان و نیاز آنها به فرهنگ به چاپ رسید. چاپ اول این فرهنگ با شمارگان 37000 نسخه چاپ شد. با وجود اینکه درمجموع شمار چاپ کتاب در شوروی بسیار بالا بوده است، اما این شمارگان برای فرهنگ روسی به فارسی بسیار زیاد است. واسکانیان دربارۀ تعداد زیاد نسخه های این کتاب توضیح دادند که این فرهنگ برای ارتش سرخ نوشته شده بود و حتماً در حال حاضر نسخه های بسیاری از این فرهنگ در نقاط مختلف افغانستان وجود دارد.
دکتر شجاعی ضمن اشاره به دشواری هایی که در دوران تحصیل خود در استفاده از فرهنگ های موجود با آنها رو به رو می شدند، افزودند: پس از دسترسی به فرهنگ واسکانیان از این کتاب به عنوان کتاب مرجع در ترجمه و تدریس استفاده می کردم، اما این فرهنگ نیز اشکالاتی داشت و من به دنبال فرصتی بودم که به همراه مؤلف این فرهنگ به تصحیح آن بپردازم. زمانی که در مسکو مشغول به تحصیل بودم این فرصت فراهم گشت و با آقای واسکانیان این کار را شروع کردیم. در ادامه، ایشان به تفصیل تغییرات شکلی و صوری به کار رفته در ویراست جدید مانند حذف آوانویسی های کلمات و جملات فارسی، تغییر چینش مثال ها و الفبا بر پایۀ نظم الفبایی صِرف و همچنین تصحیح خطاهای واژگانی، دستوری و سبکی را با ذکر مثال شرح دادند.
دکتر بهارلو، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، در ابتدا ارتباط فرهنگ نویسی و استانداردسازی، اصول کلی تدوین فرهنگ و ساختار کلی فرهنگ ها را شرح دادند و موارد ذکر شده را در فرهنگ واسکانیان بررسی نمودند. ایشان افزودند: این فرهنگ از نظر رعایت معیارهای تهیۀ فرهنگ دوزبانه، یک فرهنگ مناسب و استاندارد به شمار می رود، اما هنوز اشکالاتی در فرهنگ وجود دارد که می توان با تصحیح و بررسی بیشتر و رفع آنها فرهنگ بسیار قوی تری تدوین نمود. ایشان با ذکر مزایای ویراست جدید این فرهنگ نسبت به نمونۀ قبلی اضافه کردند: با توجه به تغییرات به وجود آمده و حذف برخی از اطلاعات دستوری و آوانگاری در فرهنگ به نظر می رسد جامعۀ هدف در نمونۀ جدید در درجۀ اول مترجمان و در درجۀ دوم دانشجویان هستند. ایشان در پایان پیشنهادات خود را برای رفع بیشتر نیازهای کاربران ایرانی مطرح نمودند.
دکتر گلکار، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، برخی نقاط قوت و ضعف ویراست جدید فرهنگ روسی به فارسی واسکانیان را بیان کردند. ایشان تغییر شکل ظاهری و اصلاح برخی اشکالات املایی ویراست پیشین و اصلاح برخی صورت های قدیمی و نامأنوس را به عنوان نقاط قوت برشمرده و مسئلۀ اعراب گذاری، برخی اشتباهات نگارشی و موارد استفاده از صورت های نامأنوس را نیازمند اصلاح و تدقیق دانستند.
دکتر محمدی، معاون پژوهشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، این سوال را مطرح کردند که «دلیل تصحیح فرهنگ واسکانیان به جای تألیف فرهنگی جدید چیست؟ و به چه دلیل نسخۀ دیجیتال این فرهنگ منتشر نمی شود؟»
دکتر موسایی، رئیس انتشارات فرهنگ معاصر، در پاسخ به این سوأل گفتند: عدم تألیف فرهنگ جدید و تصحیح فرهنگ واسکانیان به دلیل سیاست های انتشارات است چرا که ما معتقدیم اصلاح و اتمام کار انجام شده خصوصاً فرهنگ واسکانیان که سالهاست در بین مخاطبین خود شناخته شده است، صحیح تر از نوشتن فرهنگی جدیداست. ایشان در ادامه افزودند: تا زمانی که حمایتهای جدی از حقوق مادی و معنوی ناشرین صورت نپذیرد، امکان نشر نسخۀ دیجیتال وجود نخواهد داشت.
در پایان نشست، به دانشجویان برتر رشتۀ زبان روسی، فرهنگ فارسی به روسی اهدا گردید.
آلبوم تصاویر نشست