E-mail: از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد. . از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد.

انتشار کتاب آنّا اخماتوا و مشرق زمین

کتاب آنّا آخماتِوا و مشرق زمين به بازار آمدآنا آخماتوا و مشرق زمین
کتاب آنّا آخماتِوا و مشرق زمين از سری کتاب های شاعران و نویسندگان روس و مشرق زمین تألیف خانم دکتر مرضیه یحیی پور استاد دانشگاه تهران توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و با مشارکت انجمن ایرانی زبان و ادبیات روسی چاپ و به بازار آمد. این کتاب به مناسبت صدوبیست وپنجمین سال تولد شاعر معاصر روسیه چاپ شده است.
در ادامه علاقه مندان به ادبیات روسی را با پیشگفتار کتاب آشنا می کنیم.
«پژوهشگران و خوانندگان ادبیات روسیه در ایران، امروزه بیش از هر زمانی مشتاق آشنایی با آثار نویسندگان معاصر روسیه هستند. این کار کم و بیش به کمک ترجمه صورت گرفته و می گیرد، اما لازم است با توجه به کثرت فارغ التحصیلان رشته زبان و ادبیات روسی ترجمه آثار از روسی به فارسی با جدیت بیشتری دنبال شود. رسیدن به پایان این کار بزرگ، سال ها زمان می برد و شاید هم غیرممکن باشد، ولی با تلاش می توان این کاستی ها را به حداقل رساند. البته این مسأله را لازم است در نظر داشت که اکثر متخصصین و خوانندگان ایرانی ادبیات روسیه با آثار نویسندگان سدۀ نوزده چنان مأنوس شده اند که جدا کردن آن ها از ادبیات غنی «سدۀ طلایی» و پیوستن به سبک های جدید و نوین قدری مشکل به نظر می رسد. اما زمانی که برای نخستین بار در سال 1384 مقالاتی با رویکردی جدید دربارۀ آثار ایوان بونین برای نخستین بار در ایران با عنوان های «بررسی تأثیر مفاهیم قرآنی و شرقی بر اشعار ایوان بونین» در مجله مقالات و بررسی ها (دانشگاه تهران) و یا «زندگی و مرگ در داستان آقایی از سانفراسیسکو اثر ایوان بونین» در مجله پژوهش زبان های خارجی (دانشگاه تهران) چاپ شدند، با استقبال خوبی روبرو شدند. البته با ایوان بونین و آثارش از سال 1383 دانشجویان کارشناسی ارشد ادبیات روسی دانشگاه تهران در کلاس درس بنده هم آشنا می شوند. جا دارد در اینجا مراتب خرسندی خود را اعلام دارم که چاپ کتاب ایوان بونین و مشرق زمین و همین طور مقالات مربوط به آثار این نویسنده و شاعر معاصر روسی باعث شد تا امروزه شاهد روی آوری متخصصین رشتۀ زبان و ادبیات روسی به آثار این نویسنده بزرگ معاصر روسیه باشیم. همچنین استقبال خوب از کتاب «قرآن در اشعار الکساندر پوشکین» که در سال 1384 در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به چاپ رسید، باعث شد تا سلسله کتاب هاي ايوان بونين و مشرق زمين (1384)، الکساندر پوشکین و مشرق زمين (1390)، میخائیل لرمانتف و مشرق زمين (1390)، نیکالای گومیلیوف و مشرق زمين (1391) و کتاب حاضر، آنّا آخماتِوا و مشرق زمين نیز نگاشته شوند. مجموعه کتاب های دیگری از نویسندگان روس با همین عنوان به زودی به بازار خواهد آمد.  
کتابی که پیش رو دارید دربارۀ آنّا آخماتِوا یکی از دو شاعرۀ مشهور سدۀ بیستم روسیه است. آنّا آندره یونا گورنکا (آخماتِوا) شاعره سدۀ نقره ای ادبیات روسیه چه در زمان حیاتش و چه بعد از آن به‌عنوان محبوبترین شاعر معاصر زن روسیه شناخته شده است. آثارش علاوه بر برخوردار بودن از محبوبیت مردمی، مورد توجه شاعران، نویسندگان و منتقدانی مانند نیکالای گومیلیوف، آندره پلاتونف، اوسیپ ماندلشتام، باریس پاسترناک، آلکساندر بلوک، مارینا تسویتایووا، نیکالای نیدابراوُ، باریس ائیخنبائوم و دیگران بود. محبوبیت او سبب شد تا خیابانی را به نام وی در تسارکویه سیلو (روستای تزاری) در پتربورگ، کالینینگراد، اودسا، کی یِف، تاشکند و مسکو نامگذاری کنند.
آنّا آخماتِوا به همراه همسر اولش، نیکالای گومیلیوف، و چهار شاعر دیگر مکتب آکمه ایسم را در روسیه بنیان نهادند. بازتاب اين مكتب در اشعار او تأثير زيبا و ماندگاري به جاي گذاشته، به طوري كه شعر او را در ميان معاصرينش متمایز گردانيده است. در سال 1912 اولین مجموعۀ شعرش با نام «شامگاه» به چاپ رسید.
آنا آخماتوا و مشرق زمیناشعار آخماتِوا را می توان به دو دوره، پیش از سال 1914 و پس از آن تقسیم کرد. اشعار دورۀ اول شاعر در فرهنگ عامۀ روسی به اشعار زنانه معروف است. از سال 1914 موضوع وطن و جنگ مضمون کلی آثار او شد و سیمای روسیه به عنوان یکی از موضوع های اساسی و بنیادی آثار او قرار گرفت. ماندلشتام جوان در سال 1916 اظهار داشت: «در حال حاضر شعر او می رود که یکی از نمادهای روسیه کبیر شود.» آخماتِوا از همان ابتدا انقلاب اکتبر 1917 روسیه را نپذیرفت و همواره بر عقیدۀ خود پایدار بود، اما در زمان جنگ های میهنی کبیر، موضوع وطن، فرهنگ و تاریخ روسیه به شكل گسترده از موضوع های اساسی اشعار او شد و شاعر با اشعارش به دفاع از میهن در برابر دشمن متجاوز برخاست.
بدگمانی حکومت کمونیستی نسبت به او و خانواده اش مشکلات معیشتی و ادبی را نیز برای وی موجب شده بود. در سال 1946 به علت سرودن اشعار ميهني از شوراي نويسندگان شوروی اخراج ‌شد، سال ها انتشار و يا حتي خواندن اشعار او ممنوع بود.
اشعار آخماتِوا دربرگیرندۀ همۀ مسائل است. عشق به وطن در اشعار عاشقانه اش در اوج قرار دارد و در اشعارش دیدگاه های دینی - فلسفی شاعر دربارۀ زندگی و معنای آن بیان می شود. بی دلیل نبود که نیکالای گومیلیوف به او گفت: «تو عشق به پروردگار و روسیه را به من آموختی».
كتاب حاضر از چهار فصل تشكيل شده است. در فصل نخست به زندگی و آثار آنّا آخماتِوا پرداخته شده است. معروفترین مجموعه های اشعار آخماتِوا «شامگاه»، «تسبیح»، «فوج سپید»، «بارهنگ»، «آنو دومینی/پس از میلاد»، «نی»، «فرد» و «گذرِتندِ زمان» هستند که در این فصل ضمن معرفی اشعار هر کدام از این مجموعه ها برای نمونه اشعاری از آن مجموعه نیز آورده شده است.
در فصل دوم کتاب به نقش مایه های اصلی اشعار شاعر پرداخته شده است. او که بعد از انقلاب اکتبر 1917 جلای وطن نکرد و بعدها شاهد جنگ جهانی دوم بود، بخش عمده اشعارش را که مربوط به دورۀ پختگی است به وطن و جنگ اختصاص داده است. آخماتِوا علی رغم نامهربانی ها از سوی رژیم استالین در اشعارش مانند میهن پرست دوآتشه ظاهر شده است. «مجموعه لنینگراد» و «رکوییم» از آن جمله است.
فصل سوم به اشعار مرتبط با شرق آخماتِوا اختصاص دارد. شاعر حضور در شرق را دوبار تجربه کرد. علاوه بر آن آشنایی او با اشعار شاعران پیشکسوت مانند پوشکین و لرمانتف و معاشرتش با شاعران هم عصر که هر یک به دلایلی شیفتۀ شرق بودند شاعر را برآن داشت تا او نیز در مردمان شرقی معرفت و حکمت بیابد و طبیعتش را شگفت انگیز بپندارد. در اشعار شرقی آخماتِوا نیز طنین رود و چهچهۀ عندلیب شرقی گوش نواز و رایحۀ گل های سرخ و یاس ایرانی روح نواز است. اصل و نسب خانوادگی و علاقۀ او به شرق سبب شد تا او خود را «دختر شرقی» بنامد (و ناگهان به یاد می آورد، چگونه او سوگند یاد می کرد/ تا از دختر شرقی اش محافظت کند).
فصل چهارم به ترجمه اثر باریس میخائیلوویچ ائیخنبائوم با عنوان «آنّا آخماتِوا - تجربۀ تحلیل» اختصاص دارد...»

مصاحبه با دکتر یحیی پور، مولف کتاب آنّا آخماتِوا و مشرق زمين در کنفرانس "Анна Ахматова в пространстве мировой культуры"